Nghệ An 'siết' kỷ luật đầu tư công: Loại nhà thầu yếu, truy trách nhiệm lãnh đạo

Giải ngân vốn đầu tư công Nghệ An đang đối mặt với áp lực lớn khi tỷ lệ thực hiện chỉ đạt 13,54% sau 4 tháng, đòi hỏi những biện pháp quyết liệt để tháo gỡ điểm nghẽn.

Tại hội nghị trực tuyến thúc đẩy đầu tư công năm 2026 vừa qua, UBND tỉnh Nghệ An đã phơi bày một thực trạng đáng báo động: Nguồn lực tài chính đã sẵn sàng, nhưng tiến độ thực hiện tại các công trường lại không tương xứng.

Nghịch lý: Vốn “về đủ” nhưng giải ngân ì ạch

Xét về con số, Nghệ An không thiếu vốn. Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 14.174 tỷ đồng. Sau khi thực hiện tiết kiệm 5% ngân sách, số vốn thực tế còn hơn 13.763 tỷ đồng và đã được phân bổ chi tiết đạt 100%. Thậm chí, tỉnh còn có thêm hơn 2.266 tỷ đồng vốn kéo dài từ các năm trước.

Tuy nhiên, kết quả thực tế tính đến ngày ³⁰⁄₄ lại cho thấy một bức tranh tương phản. Toàn tỉnh mới giải ngân khoảng 2.170 tỷ đồng, tương đương 13,54% kế hoạch. Đặc biệt, nguồn vốn năm 2026 chỉ đạt 11,26%, một con số thấp hơn cả cùng kỳ năm ngoái và dưới mức bình quân chung của cả nước.

Sự phân hóa trong năng lực triển khai diễn ra hết sức rõ rệt. Trong khi 45 đơn vị nỗ lực đạt trên mức bình quân, thì vẫn tồn tại 53 đơn vị “dậm chân tại chỗ” với tỷ lệ giải ngân bằng 0, bao gồm 11 sở, ngành và 42 địa phương cấp xã.

Nhận diện 3 “điểm nghẽn” khiến dự án chậm nhịp

Theo phân tích từ thực tế triển khai, tình trạng chậm trễ này không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là hệ quả của ba nhóm vấn đề chính:

• Vướng mắc thủ tục: Nhiều dự án chuyển tiếp vẫn loay hoay trong các khâu pháp lý, chưa thể khởi động hoặc đẩy nhanh tiến độ.
• Áp lực quy mô: Các dự án khởi công mới thường có quy mô lớn, chiếm tỷ trọng vốn cao, đòi hỏi quy trình quản lý phức tạp hơn.
• Biến động thị trường: Giá vật liệu xây dựng tăng phi mã cùng tình trạng khan hiếm nguồn cung khiến nhiều nhà thầu rơi vào thế khó, dẫn đến tâm lý thi công cầm chừng để chờ giá ổn định.

Chiến lược “bàn tay sắt”: Loại bỏ nhà thầu yếu, truy trách nhiệm người đứng đầu

Đứng trước áp lực hoàn thành mục tiêu 100% giải ngân, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải khẳng định: Điểm nghẽn hiện nay không còn nằm ở cơ chế hay nguồn vốn, mà nằm ở năng lực tổ chức thực hiện và tinh thần trách nhiệm.

Xử lý nghiêm nhà thầu thiếu năng lực

Để làm sạch hệ thống triển khai, tỉnh Nghệ An sẽ áp dụng các chế tài mạnh tay đối với những đơn vị thi công yếu kém hoặc cố tình kéo dài tiến độ. Các biện pháp bao gồm:

• Kiên quyết cắt hợp đồng đối với nhà thầu không đảm bảo năng lực.
• Công khai danh sách vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng.
• Xem xét cấm tham gia đấu thầu các dự án công từ 3 đến 5 năm.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Đồng thời, các chủ đầu tư được yêu cầu thay đổi tư duy lựa chọn nhà thầu, đặt tiêu chí năng lực thực tế lên hàng đầu thay vì chỉ nhìn vào hồ sơ lý thuyết.

Gắn trách nhiệm giải ngân với đánh giá cán bộ

Một điểm mới quyết liệt trong chỉ đạo lần này là việc xác định giải phóng mặt bằng là “khâu then chốt”. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cấp xã không được “khoán trắng” cho bộ máy chuyên môn mà phải trực tiếp chỉ đạo hiện trường.

Kết quả giải ngân giờ đây trở thành thước đo chính trị. Tỷ lệ này sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bí thư cấp ủy và Chủ tịch UBND cấp xã. Đặc biệt, những địa phương có tỷ lệ giải ngân 0% sẽ phải kiểm điểm nghiêm túc để làm rõ trách nhiệm.

Tầm nhìn dài hạn cho tăng trưởng bền vững

Không chỉ giải quyết phần ngọn, Nghệ An đang đẩy nhanh hoàn thiện quy hoạch cấp xã theo địa giới hành chính mới trong quý III/2026. Đây là bước đi chiến lược để tạo cơ sở đấu giá đất, tăng nguồn thu ngân sách và chủ động nguồn lực cho đầu tư phát triển lâu dài.

Việc siết chặt kỷ cương trong đầu tư công không chỉ đơn thuần là chạy theo con số giải ngân, mà là quá trình lập lại trật tự quản lý, loại bỏ những mắt xích yếu kém để thúc đẩy kinh tế tỉnh nhà phát triển bền vững.

Theo bạn, việc cấm nhà thầu yếu kém tham gia đấu thầu từ 3-5 năm có đủ sức răn đe để cải thiện chất lượng công trình công cộng hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn dưới phần bình luận.