Giá cà phê xuất khẩu 2026 lao dốc: Nguy cơ hụt đà tăng trưởng kim ngạch

Giá cà phê xuất khẩu năm 2026 đang chứng kiến đà sụt giảm mạnh mẽ, gây áp lực lớn lên kim ngạch toàn ngành dù sản lượng xuất khẩu vẫn duy trì mức tăng trưởng ấn tượng.

Theo nhận định từ Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), ngành cà phê đang rơi vào thế khó khi đối mặt với tình trạng cung vượt cầu trên quy mô toàn cầu. Sự kết hợp giữa áp lực chi phí logistics, tài chính và giá vật tư đầu vào đang tạo nên một “cơn bão hoàn hảo” gây rủi ro cho cả doanh nghiệp xuất khẩu lẫn người nông dân.

Nghịch lý xuất khẩu: Lượng tăng nhưng giá trị sụt giảm

Thị trường cà phê trong 4 tháng đầu năm 2026 ghi nhận một nghịch lý đáng lo ngại: khối lượng hàng xuất đi tăng nhưng số tiền thu về lại giảm. Cụ thể, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 799.000 tấn cà phê, đạt kim ngạch 3,7 tỷ USD. Mặc dù khối lượng tăng 16% so với cùng kỳ năm trước, nhưng giá trị kim ngạch lại giảm 5%.

Đi sâu vào chi tiết, nhóm cà phê nhân – vốn là thế mạnh chủ lực – chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Với sản lượng gần 733.900 tấn (tăng 10%), kim ngạch thu về đạt 3,1 tỷ USD, sụt giảm tới 13% về giá trị. Điều này cho thấy mức giảm giá bán đang “ăn mòn” trực tiếp doanh thu của toàn ngành.

Diễn biến giá trên các sàn giao dịch lớn

Sự lao dốc của giá nội địa là hệ quả trực tiếp từ các sàn giao dịch quốc tế:

• Sàn London (Robusta): Từ mức 4.100 USD/tấn (tháng 1) giảm xuống còn 3.300-3.500 USD/tấn (tháng 4). Trung bình 4 tháng đầu năm, giá Robusta giảm tới 32% so với cùng kỳ 2025.
• Sàn New York (Arabica): Giảm từ 370 US Cent/lb xuống còn khoảng 279-305 US Cent/lb vào tháng 4, tương ứng mức giảm bình quân 14%.

Tại thị trường nội địa, giá Robusta từ 102.000 đồng/kg (đầu năm) đã tụt xuống còn 85.500-89.200 đồng/kg trong tháng 4, thấp hơn 24% so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, Arabica nội địa cũng giảm 24%, hiện dao động mức 124.000-129.500 đồng/kg.

Nguyên nhân khiến giá cà phê thế giới “rơi tự do”

Ông Bạch Thanh Tuấn - Phó Chủ tịch Vicofa phân tích rằng xu hướng giảm giá sẽ còn kéo dài do nguồn cung toàn cầu trở nên dồi dào. Niên vụ 2025-2026 dự báo đạt kỷ lục 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước.

Điểm mấu chốt nằm ở việc Brazil tăng mạnh sản lượng Robusta, trong khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu gần như đi ngang. Mặc dù các xung đột tại Trung Đông có thể tạo ra những đợt sóng tăng giá ngắn hạn, nhưng mặt bằng giá trung bình của cà phê nhân năm nay vẫn có khả năng giảm từ 20-30% so với năm 2025.

Rủi ro “lỗ kép” bủa vây doanh nghiệp và nông dân

Không chỉ áp lực về giá bán, các tác nhân chi phí đang đẩy người trong cuộc vào thế khó. Chi phí phân bón leo thang khiến giá thành sản xuất tăng cao. Đối với doanh nghiệp, rủi ro lớn nhất là tình trạng “lỗ kép” khi chốt giá trên sàn kỳ hạn (hedging) sai thời điểm trong bối cảnh giá biến động khó lường.

Kết hợp với chi phí logistics vẫn duy trì ở mức cao, mục tiêu tăng trưởng kim ngạch “hai con số” cho năm 2026 hiện được đánh giá là khó khả thi, đặc biệt khi nửa cuối năm thường có lượng xuất khẩu thấp hơn nửa đầu năm.

Chiến lược “thoát hiểm”: Chuyển dịch từ sản lượng sang giá trị

Để không còn phụ thuộc vào sự biến động của giá cà phê nhân, Vicofa đề xuất một lộ trình chuyển đổi chiến lược:

1. Đẩy mạnh chế biến sâu

Điểm sáng duy nhất hiện nay là nhóm sản phẩm rang xay, hòa tan và phối trộn với kim ngạch 600 triệu USD, tăng 17% về giá trị. Theo tiêu chuẩn ICO, nhóm này chỉ chiếm 13% khối lượng nhưng đóng góp tới 16% tổng kim ngạch. Đây chính là chìa khóa để bù đắp sự sụt giảm từ cà phê nhân.

2. Nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và chứng chỉ xanh

Thay vì chạy theo số lượng, Việt Nam cần tập trung vào cà phê nhân chất lượng cao, có chứng chỉ bền vững để thâm nhập các thị trường ngách như Bắc Âu hoặc phân khúc cà phê đặc sản, hữu cơ.

3. Mở rộng thị trường và kết nối chuỗi bán lẻ

Vicofa kiến nghị Chính phủ thúc đẩy xúc tiến thương mại tại Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria. Đồng thời, cần kết nối trực tiếp doanh nghiệp với các “ông lớn” bán lẻ như Aeon, Lotte Mart, Aldi hay Lidl tại châu Á và châu Âu để ổn định đầu ra.

Góc nhìn chuyên gia: Việc Indonesia và Brazil bước vào vụ thu hoạch mới sẽ tiếp tục gây áp lực giảm giá. Người nông dân nên cân nhắc kỹ việc giữ hàng, trong khi doanh nghiệp cần tăng cường liên kết để tránh cạnh tranh nội bộ thiếu kiểm soát. Bên cạnh đó, việc nới lỏng cơ chế thanh toán tiền mặt tại vùng sâu vùng xa và tháo gỡ vướng mắc về C/O là những giải pháp cấp thiết để đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng phục hồi của giá cà phê trong nửa cuối năm 2026? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!